امام فخر : چون متعدّد و غير واحد ، ممكن است يعنى قابل بود و نبود است پس پيدايش اين موجودات جوربجور و متعدّد بايستى از يك واحد و وحدت حقيقى باشد كه او ثابت است و پديد آرنده ى اين انواع و اقسام ، پس خداوند « فاطِرِ السَّماواتِ » پديد آرنده ى همه ى آفريده ها است ، و چون اطعام مستلزم شود رساندن و ايجاد منافع است ، پس خداوند كه پديد آرنده ى موجودات است موجب همه ى اطعامها و سودها است ، و البتّه آن كه اينها را ايجاد مىكند خود از همه ى آنها بىنياز است ، پس با دليل و برهان ثابت شد كه خداوند « فاطِرِ السَّماواتِ » است و « يُطْعِمُ وَلا يُطْعَمُ » است ، و چون در جمله ى پيش « أغَيْرَ اللَّه أَتَّخِذُ وَلِيًّا » كلمه ى « ولىّ » بمعنى قريب و نزديك هست ، پس بصريح عقل نميتوان نزديك شد به غير خداوند كه جملگى محتاجند و نيازمند ، و در نتيجه بموجب اين آيه و حكم عقل بايستى دل را از هر چيزى جز خدا پاك نمود و علايق و دل بستگيها بريده شود . « أُمِرْتُ أَنْ أَكُونَ أَوَّلَ مَنْ أَسْلَمَ » 14 مجمع : يعنى تسليم بفرمان و راضى به - حكم خداوند باشم . كلبى گفته است : يعنى از مردم اين دوران جلوتر با اخلاص بندگى و عبادت كنم ، حسن بصرى گفته است : يعنى پس از مدتى كه پيغمبرى نبوده است از همه زودتر من مؤمن شوم و از امّت خودم جلوتر مسلمان شوم ، و بعضى گفته‌اند : يعنى بايد اوّل شخص باشم در خضوع و معرفت و ايمان و اعراض از شرك و كفرى كه ديگران بر آن هستند . « قُلْ إِنِّي أَخافُ إِنْ عَصَيْتُ رَبِّي » 15 ابو الفتوح : اين آيه دليل است بر اين كه تهديدهاى قرآن شامل معصومين مانند پيغمبر و امام نيز مىشود ، چون پيغمبر خود مىگويد از معصيت مىترسم و اگر شامل حال آن حضرت نبود نمى - فرمود مىترسم . « مَنْ يُصْرَفْ عَنْه » 16 مفسّرين در كلمه ى يصرف دو قرائت نقل كرده‌اند : اوّل - حمزه و كسائى و ديگران با فتح ياء و كسر راء ، و معنى چنين مىشود : آن را